NIEBO

NA NIEBIE NARUSY

5.maj_last

SŁOŃCE

Pierwszego dnia miesiąca Słońce wschodzi w Narusie o 5 :10 i zachodzi o 20:07. Wznosi się na największą wysokość 50 stopni i 48 minut nad horyzontem. Ostatniego dnia miesiąca wschodzi o 4:22 i zachodzi o 20:56. Wznosi się na wysokość 57 stopni i 36 minut. Najkrótszy dzień trwa 14 godzin i 57 minut, a najdłuższy 16 godzin i 34 minuty.

KSIĘŻYC

Pełnia Księżyca przypada 1 maja w Wadze, ostatnia kwadra 9 maja w Kozioroźcu, nów 16 maja w Baranie, pierwsza kwadra 23 maja we Lwie, pełnia 31 maja w Skorpionie.

niebo_maj

JAJOWATE GALAKTYKI

Nasza Galaktyka to setki miliardów gwiazd, ale w dobrych warunkach, gołym okiem rozróżnimy tylko kilka tysięcy najjaśniejszych. Część jest jeszcze dostępna w pasie Drogi Mlecznej, lub w kilku widocznych gołym okiem gromadach, gdzie słabe gwiazdy skupiają się razem na niewielkim obszarze nieba. Nawet, gdy pojedyncze gwiazdy gromady są za słabe, to suma ich jasności może być na tyle duża, że razem są już granicach możliwości ludzkiego wzroku. Jeszcze głębiej sięgamy w kosmos, gdy spojrzymy przez teleskop. Nawet mała lunetka rozbije mgliste gromady na dziesiątki świetlistych punktów, a każdy losowo wybrany fragment Drogi Mlecznej zamieni w wielkie morze gwiazd. To najprostsze obserwacje z użyciem teleskopu i głebokiego nieba, które prowadzą do odkrycia, że nie wszystko jest tym, na co wygląda.

panna4

Wiosną, wieczorem nie mamy dostępu do Drogi Mlecznej, ale zróbmy podobny eksperyment z trafianiem bez konkretnego celu. Zanim sięgniemy po teleskop, poznajmy wiosenne niebo z pomocą Wielkiego Wozu. Przedłużmy jego dyszel, by najpierw trafić na najjaśniejszą gwiazdę wiosny, czyli Arktura. To nas upewni, że idziemy w dobrym kierunku, czyli do najjaśniejszej gwiazdy Panny, o nazwie Spika. Od niej zaczyna się najtrudniejsza część, czyli rozpoznanie gwiazdozbioru Panny. Prostą sylwetkę bohaterki zodiaku domyka gwiazda Vindemiatrix, bo nieco dalej jest już gwiazdozbiór Lwa z jasną Denebolą. Teraz ustawmy teleskop mniej więcej w połowie odległości dzielącej ostatnie wymienione gwiazdy. Tutaj, w pobliżu granicy Lwa i Panny trafimy na mgliste plamki, gdzie każda z nich, to odrębna galaktyka.

mark

Stąd wniosek, że nawet jeśli w tej okolicy nie widzimy gwiazd, nie znaczy że jest ona pusta. Gromada galaktyk w Pannie zajmuje duży rejon nieba, ale jej gęstość szybko maleje z odległością od centrum. W środku gromady możemy spodziewać się najwięcej galaktyk, więc trafiamy teleskopem trochę jak do tarczy. Całe skupisko obejmuje około 2 tysiące obiektów, rozrzuconych na obszarze 15 milionów lat świetlnych, ale tylko kilkadziesiąt galaktyk nadaje się do amatorskich obserwacji. Kilka z nich jest atrakcyjnym celem dla mniejszych teleskopów.

Im bliżej centrum gromady jest galaktyka, tym trudniej w jej wyglądzie o charakterystyczne struktury ramion spiralnych. W gęstej grupie dyski galaktyczne są niszczone wskutek silnych oddziaływań między sasiednimi galaktykami. Zgodnie z żartobliwą interpretacją prawa Banacha, odpowiednio długo bałaganiąc, dostaniemy w końcu idealny porządek. Tutaj miliardy lat chaotycznych oddziaływań między galaktykami sprawiły, że ostatecznie gwiazdy ułożyły się wokół jąder galaktycznych, w bardzo regularne kształty, z powodu których, galaktyki tego typu nazywamy eliptycznymi.

galaktyka_virgo2

Największa i najjaśniejsza przedstawicielka galaktyk eliptycznych z gromady w Pannie mieści według szacunków 100 bilionów gwiazd. M87, zwana również jako Panna A, jest aktywną galaktyką, ponieważ w jej centrum "pracuje" supermasywna czarna dziura. Egzotyczny obiekt o masie miliardów mas Słońca nie świeci, ale gwałtownie wpływa na swoje otoczenie i dzięki temu udaje się go badać. Obliczenia pokazały, że to jedna z największych odkrytych czarnych dziur i dlatego wybrano ją, jako cel dla zaawansowanej fotografii. To tutaj po raz pierwszy uwieczniono na zdjęciach dysk materii, który opada w kierunku horyzontu zdarzeń czarnej dziury, czyli tam, gdzie kończy się znana nam fizyka.

GROMADY KULISTE

Gdzieś pomiędzy tym co jest, a tym, co się wydaje spotkamy specjalny rodzaj gwiezdnych skupisk, czyli gromady kuliste. Wydają sie być galaktykami, bo tak jak galaktyki, przebijają dla nas z dala od pasa Drogi Mlecznej. Podobnie jak galaktyki, spotkamy je w większej liczbie na wiosennym niebie. Z drugiej strony, gromady kuliste muszą być znacznie bliżej, niż galaktyki, ponieważ za pomocą teleskopu wyodrębnimy z nich pojedyńcze punkty światła. Rozpoznanie gwiazd jest bardzo trudne w przypadku odległych galaktyk. Gromady kuliste towarzyszą każdej galaktyce, ale nie są częścią galaktycznego dysku. Wypełniając równomiernie przestrzeń, tworzą wokół podstawowych galaktycznych struktur dodatkową otoczkę, czyli galaktyczne halo. Największe galaktyki, jak M87, posiadają tysiące gromad kulistych. Naszą Galaktykę otacza około 150 gromad, a jedna z nich kryje się pod prostą nazwą M3. Szacuje się, że zawiera ponad pół miliona gwiazd, przez co jest jedną z największych gromad kulistych wiosennego nieba. To łatwy cel dla obserwacji teleskopowych, a szukajmy jej w gwiazdozbiorze Psów Gończych, niedaleko jasnego Arktura.

gromada_kulista_m3_small

3.marzec_last

SŁOŃCE

Pierwszego dnia miesiąca Słońce wschodzi w Narusie o 6 :36 i zachodzi o 17:11. Wznosi się na największą wysokość 28 stopni i 9 minut nad horyzontem. Ostatniego dnia miesiąca wschodzi o 6 :22 i zachodzi o 19:10. Wznosi się na wysokość 39 stopni i 53 minut. Najkrótszy dzień trwa 10 godzin i 35 minut, a najdłuższy 12 godzin i 48 minut. 20 marca pierwszy dzień astronomicznej wiosny. Słońce wschodzi o 5:46 i zachodzi o 17:52. Wznosi się na największą wysokość 35 stopni i 35 minut. Dzień trwa 12 godzin i 6 minut.

KSIĘŻYC

Pełnia Księżyca przypada 3 marca we Lwie, ostatnia kwadra 11 marca w Wężowniku, nów 19 marca w Rybach, pierwsza kwadra 25 marca w Bliźniętach.

niebo_marzec

JOWISZ

Występują korzystne warunki dla obserwacji szczegółów planety, ponieważ w pierwszej części nocy unosi się bardzo wysoko nad horyzontem. Nawet za pomocą małego teleskopu ocenimy stan pogody na Jowiszu. Przede wszystkim widzimy charakterystyczne struktury chmur z górnych warstw atmosfery gazowego olbrzyma. Rozciągnięte równoleżnikowo i odgrodzone od siebie ciemnymi pasami, powstają dzięki obecności kryształków amoniaku. Kryształki, jak małe lusterka, odbijają światło Słońca i dlatego planeta świeci tak intensywnym blaskiem, potęgowanym dodatkowo przez teleskop. W składzie Jowisza są przede wszystkim wodór i hel, czyli najprostsze pierwiastki. Występują tu w podobnej proporcji jak w Słońcu i całym Wszechświecie.

jowisz_long

Jowisza "malują" znacznie mniej obfite związki wodoru, azotu, siarki i fosforu. Dwa ostatnie pierwiastki występują w śladowej ilości, ale w odpowiednich warunkach temperatury i ciśnienia ujawniają swoje kolorowe właściwości. Przez prosty teleskop odnajdziemy dzięki nim głębsze, wyraźnie ciemniejsze obszary planety. Najczęściej ukryte pod jasną warstwą chmur, przebijają najmocniej w miejscach, które nazywamy pasami równikowymi.

Podział planety na obszary mniej i bardziej zachmurzone jest bardziej uporządkowany niż na Ziemi z powodu szybszego ruchu obrotowego Jowisza. Dzień na planecie trwa tylko 10 godzin ziemskich. Ekstremalne siły, związane z ruchem obrotowym rozciągają chmury w kierunku ruchu i stabilizują sytuację pogodową na całe dekady. Z tego samego powodu planeta widoczna przez teleskop jest wyraźnie spłaszczona na biegunach, a typowe wiatry wieją tutaj z prędkością 600 km/h.

Jednocześnie silny przepływ ciepła z wnętrza ku powierzchni napędza lokalnie wirujące masy, czyli znane z naszej planety cyklony i antycyklony. Największy z nich, czyli Wielka Czerwona Plama jest widoczny w dobrych warunkach przez teleskop. Owalnego kształtu antycyklon, od co najmniej 300 lat blokuje typową wędrówkę chmur, odsłaniając obszary, które z łatwością zmieściłyby dwie Ziemie. Znaczne rozmiary i liczba wirów na Jowiszu jest związana z początkami planety, gdy przybierała ostateczną formę z ogromnej chmury gazu. Podczas formowania Układu Słonecznego, Jowisz zapadał się w sobie, gromadząc zapasy ciepła, których do dzisiaj nie zdołał wypromieniować. Oddalony od Słońca o 700 mln km, oddaje w przestrzeń kosmiczną więcej energii, niż dostaje ze Słońca. Zanim ciepło Jowisza zasili Kosmos, zakręci jeszcze masami w jego bogatej atmosferze.

jowisz_ksiezyce_kadr

Jowisz w polu widzenia małego teleskopu ma towarzystwo w postaci swoich czterech najjaśniejszych księżyców. Krąży ich wokół planety znacznie więcej, ale tylko Io, Europa, Ganimedes i Kallisto łatwo dostrzec z Ziemi. Byłyby widoczne gołym okiem, gdyby nie jasny blask Jowisza, który zaświetla najbliższe mu obiekty. Odległość księżyców od planety na niebie jest nieduża i ciągle się zmienia. Wystarczy jedna noc, aby zauważyć, że wyraźnie przemieściły się względem siebie. Jednak to, co bardzo charakterystyczne dla obserwacji z Ziemi, zawsze układają się w jednej linii z planetą. Dzięki temu łatwo je odróźnić od przypadkowych gwiazd tła, ale też wytłumaczyć, dlaczego poszukiwania któregoś z nich zakończyły się fiaskiem. W układzie Jowisza księżyce regularnie chowają się za tarczą planety lub defilują przed nią, czasem rzucając na jej powierzchnię cień. Tutaj geometria zdecydowanie sprzyja planowaniu serii obserwacji.

SYRIUSZ

Najjaśniejsza gwiazda ziemskiego nieba, której w Polsce nigdy nie znajdziemy wysoko nad horyzontem. W marcowe wieczory defiluje w pobliżu południka i tutaj osiąga największą możliwą dla niego wysokość. Widoczny krócej w porównaniu z dużo jaśniejszym od niego Jowiszem, który góruje prawie o tej samej porze. Różnice w świeceniu między gwiazdą i planetą pogłębia jeszcze atmosfera, która osłabia światło tym mocniej, im bliżej świecący obiekt ma do horyzontu. Grubsze warstwy atmosfery blokują więcej światła, a to co zostaje, jest dodatkowo zniekształcane w gwałtowny sposób. Mówi się, że gwiazdy migoczą, chociaż ten efekt nie ma nic wspólnego z ich fizycznymi właściwościami. Gwałtowne zmiany jasności wynikają z wędrówki niejednorodnych mas powietrza w naszej atmosferze, które przecinają drogi światła gwiazd i planet. Skupiska gęstszego powietrza działają jak maleńkie soczewki albo pryzmaty, bo zmianom jasności towarzyszy intensywna feeria barw. Syriusz przez teleskop mieni się wszelkimi kolorami, chociaż z natury jest to biała gwiazda. Zobaczymy iskrzący diamencik, otoczony koroną światła tylko dlatego, że jego silny blask uwydatnia niestabilności ziemskiej atmosfery i wady optyki teleskopu.

syriusz_zoom

MIĘDZY ZIMĄ, A WIOSNĄ

Gwiazdozbiór Raka tradycyjnie oddziela niebo zimowe od wiosennego. Od zachodu sąsiaduje z Bliźniętami, którego najjaśniejsze gwiazdy, czyli Polluks i Kastor, należą jeszcze do imponującego Sześcioboku Zimowego. Od wschodu Rak dzieli granicę z gwiazdozbiorem Lwa, witając się przez nią z jasnym Regulusem. Dopiero on zdaje się prowadzić cały orszak wiosennego nieba, które nie jest tak bogate w jasne gwiazdy, jak zimowe. Na tym tle Lew pokazuje swoją siłę, którą od dawnych czasów kojarzono z życiową energią. A że na początku wiosny potrzeba jej najwięcej, to Lew symbolicznie pomaga przyrodzie zdobyć przewagę, zasilając grono wiosennych gwiazdozbiorów.

Jeżeli chodzi o ścisły podział nieba, to pojawia się duża rozbieżność między pokrzepiającą historią, a faktami, które każą czekać na wiosnę nieco dłużej, niż wskazują na to gwiazdy Lwa. Aby jakaś gwiazda formalnie była częścią wiosennego nieba, musi wznieść się na swoją najwyższą wysokość w środku dowolnej wiosennej nocy. Mimo, że częściej wybieramy wieczór na obserwacje (i snucie historii), to jest to mało precyzyjne umiejscowienie w czasie. A środek nocy to północ prawdziwa, czyli dobrze ustalony moment, gdy Słońce jest najgłębiej schowane pod horyzontem. Wiosna też ma w astronomii swoją ścisłą definicję i w tym roku zaczyna się 20 marca. Północ prawdziwa wypada tego dnia o 23:47. O tej godzinie, w pierwszą wiosenną noc przez południk przechodzą już wiosenne gwiazdy. Te, które zrobiły to w pierwszej połowie nocy należą do zimowego nieba i każdego wieczora widzimy je coraz krócej nad horyzontem. Wśróch nich będą gwiazdy Lwa, który jeszcze przed północą zmieści się cały po zachodniej stronie południka. Tak więc z definicji Lew jako ostatni niesie światła zimy. Jednak gdy pójdziemy za głosem serca, to pierwszy roznieca iskierki wiosny.

OSIOŁKI O LWIM SERCU

zlobek2

Jeszcze przed Lwem spotkamy inne, zupełnie niepozorne stworzenia. Należą do wspomnianego na początku Raka, który składa się ze słabych gwiazd, ale jest ważny, bo znajduje się na drodze Słońca. Najjaśniejsza z gwiazd zajrzy tutaj dokładnie 1 sierpnia, świecąc tak wysoko, jak te kilka najsłabszych wokół rozmytej mgiełki. Szara plamka widoczna tylko na ciemnym niebie, to gromada gwiazd o nazwie Żłóbek, a gwiazdy wokół niej to mitologiczne osiołki. Mglisty wygląd nie przeszkadza, aby to na nią, jako pierwszą, kierować wzrok próbując odnaleźć się w tym rejonie nieba. To ciekawy przypadek, gdy obiekt, który nie jest gwiazdą jest jaśniejszy od każdej gwiazdy w swoim gwiazdozbiorze. Żłóbek składa się z dziesiątek gwiazd, które same są zbyt słabe, aby zobaczyć je gołym okiem, ale razem radzą sobie całkiem nieźle. Jeszcze zapewniły miejsce wśród dawnych legend nieba sąsiednim osiołkom. Te wyglądają marnie, ale w chwili próby wykazały się największą odwagą. Rycząc przeraźliwie w charakterystyczny dla siebie sposób, przegoniły zaskoczonych gigantów, gdy ważyły się losy bogów Olimpu. W nagrodę za poświęcenie trafiły między gwiazdy i trzeba wierzyć, że zaryczą czasem na zimę i dzięki nim wiosna zagości wcześniej, niż się ktokolwiek spodziewa!

zlobek_tel

Przez teleskop z łatwością rozbijemy Żłóbek na pojedyncze gwiazdy gromady. Trudno uwierzyć, że to ten sam gwiazdozbiór, gdy przed oczami nagle posypie się kilkadziesiąt gwiazd. Część z nich, to obiekty za gromadą, które robią za tło i nie są ze sobą związane. Po charakterystycznych trójkach jasnych gwiazd od razu widać, które powstały w tym samym miejscu i czasie. Jeszcze 600 mln lat temu była tu chmura gazu, która z czasem podzieliła się na wiele fragmentów. Większe z nich zapadły się w sobie dając początek nowym gwiazdom. Każda z gwiazd idzie w swoją stronę, bo gromada to etap przejściowy. Jednak miną kolejne miliony lat zanim Żłóbek ulegnie rozproszeniu na tyle, że przestanie być widoczny gołym okiem. Wtopi się zupełnie w tło nieba, a może to sprawka osiołków i ich apetytu równie wielkiego, jak odwaga.

4.kwiecien_last

SŁOŃCE

Pierwszego dnia miesiąca Słońce wschodzi w Narusie o 6 :20 i zachodzi o 19:11. Wznosi się na największą wysokość 40 stopni i 17 minut nad horyzontem. Ostatniego dnia miesiąca wschodzi o 5:12 i zachodzi o 20:05. Wznosi się na wysokość 50 stopni i 29 minut. Najkrótszy dzień trwa 12 godzin i 51 minut, a najdłuższy 14 godzin i 53 minuty.

KSIĘŻYC

Pełnia Księżyca przypada 2 kwietnia w Pannie, ostatnia kwadra 10 kwietnia w Strzelcu, nów 17 kwietnia w Rybach, pierwsza kwadra 24 kwietnia w Raku.

niebo_kwiecien

IDEALNA GALAKTYKA

Galaktyki to wielkie skupiska gwiazd, podstawowe struktury Wszechświata, które spotykamy w rozmaitych rozmiarach i kształtach. A wiosenne niebo, widziane w dobrym teleskopie, to takie galaktyczne zoo. Wystarczy skupić się na niedużych obszarach w granicach dwóch, może trzech gwiazdozbiorów, np. Panny, Lwa i Wielkiej Niedzwiedzicy, aby odnaleźć ich liczne przykłady. Najbardziej znane galaktyki mają swoje nazwy własne. Stąd znajdziemy tu takie obiekty jak Wir, Sombrero, Igła, Słonecznik, albo Czarne Oko. To, jak je widzimy zależy głównie od ustawienia względem Ziemi, oraz od dostępu do ciemnego nieba. Najjaśniejsze obszary centralne najłatwiej przebijają przez jasne tło nieba, gorzej z bardziej subtelnymi szczegółami galaktycznego dysku.

Pierwsza wiosenna galaktyka, która jest jednym z łatwiejszych celów dla obserwacji, należy do gwiazdozbioru Lwa. To wzorcowy przykład galaktyki spiralnej z poprzeczką, której płaszczyzna ustawiona jest prostopadle do Ziemi. Dzięki temu doskonale prezentuje strukturę ramion oraz zgrubienie centralne. Na zdjęciach zauważymy, że łączy je wydłużony pas gwiazd przechodzący przez środek galaktyki, czyli właśnie poprzeczka. Całość to może najjaśniejszy i najpiękniejszy astronomiczny obiekt wśród wielu mniej imponujących, które nie doczekały się nazwy własnej. Znajdziemy go tylko pod numerem z katalogu - NGC 2903. To galaktyka idealna, bez charakterystycznej cechy, która mogłaby ją w jakiś sposób wyróźnić!

lew_gw_small

Bardzo przypomina Mleczną Drogę, czyli naszą galaktykę, którą zawsze widzimy od wewnątrz, a tylko modele pozwalają porównywać ją z innymi galaktykami. Z perspektywy środka, nasza Galaktyka widoczna jest głównie jako szary pas przecinający niebo, najlepiej widoczny latem. Ten pas to najgęstsze obszary, czyli mieszanina miliardów gwiazd, gęstego pyłu i gazu dysku galaktycznego. Dysk jest bogaty w ciekawe obiekty, ale zasłania nie mniej ciekawe, ale znacznie bardziej odległe, które są poza naszą galaktyką. To, że wiosną widzimy więcej innych galaktyk, niż o innych porach roku, to nie przypadek. Wiosenne niebo to mniej gęste rejony naszej Galaktyki, którą w skali całego Wszechświata, możemy nazywać naszym domem.

lew_slajd

GWIAZDA POLARNA

Mimo, że przez cały rok świeci w naszym obserwatorium w tym samym miejscu, kwiecień jest jednym z lepszych miesięcy, aby próbować ją odnaleźć. Dostępna zawsze po północnej stronie nieba, znajduje się na skraju pobliskich drzew. Mimo sąsiedztwa lasu, drzewa nie przeszkadzają mocno w pracy obserwatorium, ponieważ ten kierunek nie jest faworyzowany przez nasze obserwacje. Teleskopy najczęściej skierowane są w przeciwną, południową stronę nieba, która jest odsłonięta i gdzie kolejne gwiazdy, Księżyc i planety defilują najwyżej po niebie. Akurat w tym roku, w kwietniowe noce, żadna z planet nie będzie w naszym zasięgu, to wyjątkowo kierujemy się na północ w poszukiwaniu ciekawych obiektów. Niewątpliwie Gwiazda Polarna do nich należy. Po drodze, czyli bliżej zenitu, najwyższego punktu na niebie, znajdzie się równie popularny fragment nieba i jednocześnie duża podpowiedź, jak łatwo odnaleźć Gwiazdę Polarną. Wielki Wóz, bo o nim mowa, jest widoczny nad horyzontem w Polsce każdej pogodnej nocy, gdy wędruje zakreślając okręgi wokół Gwiazdy Polarnej. Połowa jego codziennej drogi jest u nas schowana za drzewami, ale akurat w kwietniowe wieczory, Wielki Wóz świeci wysoko na niebie. Charakterystyczny układ siedmiu gwiazd to nie gwiazdozbiór, a tylko najjaśniejsze gwiazdy gwiazdozbioru Wielkiej Niedżwiedzicy. Dwie z nich, które możemy nazwać tylnymi kołami Wielkiego Wozu, połączmy odcinkiem. Następnie przedłużmy go dokładnie pięć razy w kierunku północnym i trafimy na jedyną, jasną gwiazdę w okolicy, czyli właśnie Gwiazdę Polarną.

wielki_woz_small2

Nasze obserwatorium posiada kamery ciągłego monitoringu, zlokalizowane na dachu pobliskiego aparthotelu, które śledzą wszystko, co dzieje się na północnym niebie. Uzupełniają one doskonale pracę teleskopów o badania tego rejonu nieba. Dzieki nagraniom z kamer, możemy pokazać wszelkie zmiany położenia gwiazd w okolicy Gwiazdy Polarnej, na przykład w postaci ścieżek, jakie zakreślają w ciągu nocy:

https://astronarusa.pl/obserwatorium/aktualnosci/sciezki-gwiazd.html

ZAKRĘCONE GALAKTYKI

Gwiazdozbiór Wielkiej Niedżwiedzicy, oprócz Wielkiego Wozu i wielu słabszych gwiazd, mieści odległe galaktyki, które są dostępne tylko przez teleskop. Dwa bardzo popularne przykłady galaktyk znajdziemy w pobliżu dyszla Wielkiego Wozu, chociaż druga należy już do sąsiedniego gwiazdozbioru Psów Gończych. Galaktyka Wiatraczek (M101) i Galaktyka Wir (M51) są częstym celem amatorskich obserwacji ze względu na duże rozmiary i jasność powierzchniową. To galaktyki spiralne z ładnie się prezentującą, charakterystyczną strukturą ramion. To z ich kształtem łączymy obie, łatwe do zapamiętania nazwy i rzeczywiście wszystko kręci się tam i wiruje wokół gęstego jądra galaktycznego. Zerkając przez teleskop na galaktyki w ciemną noc, zobaczymy przede wszystkim jaśniejsze centralne obszary. Jednak porównując obie galaktyki, przekonamy się, że jądro Galaktyki Wir jest wyjątkowo małe w porównaniu z jej ramionami. Za to bardzo blisko w polu widzenia, pojawi się drugie, należące do jej niezwykłej sąsiadki.

galaktyka_wiatraczek2

Galaktykę Wir i jej sąsiadkę łączy burzliwa historia. Około 600 mln lat temu zderzyły się ze sobą, a dzisiaj obserwujemy tego skutki. W przypadku galaktyk, "zderzenie" to trochę za duże słowo, bo galaktyki to przede wszystkim pustka i pył, a czasem tylko gwiazdy, między którymi są ogromne odległości. W takim wypadku, zderzenia gwiazd są mało prawdopodobne i po prostu jedna galaktyka przeniknie przez drugą. Jednak ogromne masy nadal oddziałują grawitacyjnie, więc przesuwają się względem siebie ściągane nową siłą. Wygląd galaktyk się zmienia, a gwiezdne szturchańce potrafią wzbudzić ogromne obszary pyłu i gazu do zapadania się w sobie. W naszym konkretnym przypadku, jedno z ramion większej galaktyki zostało przeciągniete na stronę mniejszej i tak powstał między nimi gwiezdny most. W pozostałych ramionach, wskutek zderzenia, zostały pobudzone silne procesy gwiazdotwórcze i dlatego wirowe struktury prezentują się wyjątkowo okazale na tle jądra.

galaktyka_wir